Bij het afscheid van een dierbaar persoon komen er veel emoties kijken. Niet alleen bij 'ons' als volwassenen, maar ook bij kinderen wanneer deze te maken krijgen met een overlijden.
Het lijkt eenvoudig, maar het is vaak lastig om hier op een juiste manier mee om te gaan.
De kinderen betrekken bij de uitvaart, daarvan ben ik een voorstander. Dit is ook belangrijk, tenslotte neemt elk kind op zijn/haar eigen manier afscheid. Het kind geeft zelf wel aan of hij/zij iets niet wil of iets niet wil zien. Mijn advies is dan ook altijd om kinderen 'vrij' te laten en hen te laten beslissen wat goed voelt. En ja, dat kan een kind vaak zelf heel goed aangeven. Een rol in de afscheidsdienst, de kist 'versieren', zelf iets vertellen, aansteken van kaarsen; allemaal manier om het kind bij het afscheid te betrekken. Hier ligt voor mij ook een taak in de gesprekken met de familie.
Maar hoe ga je als ouder/verzorger om met de vaak vele vragen die kinderen stellen? Voor, maar ook na het afscheid?
Er zijn diverse boekjes verkrijgbaar die aan kinderen kunnen worden gegeven, die hen 'op weg' helpen en in Jip en Janneke-taal uitleggen wat er precies gebeurt en hoe sommige dingen gaan.
Kinderen stellen vragen, vaak heel gericht. Naar aanleiding van het boekje, maar ook vragen die zomaar in ze opkomen. Hoe ga je hier als ouder/verzorger mee om? Wat ga je vertellen en, belangrijker, wat juist niet?
Ik twijfel er niet aan dat de ouders/verzorgers weten wat het beste is voor het kind en op welke manier zij iets moeten overbrengen. Wel merk ik dat hier vaak wat extra bij ondersteuning bij gewenst is.
Hiervoor werk ik samen met verLieshulp (www.verlieshulp.nl).
Het kan natuurlijk voorkomen dat je als ouder/verzorger hier wat extra hulp bij kunt gebruiken, extra ondersteuning, of dat je dit volledig uit handen wilt geven. Zelf ben je ook met je eigen gevoel en emoties bezig en dan kan de ondersteuning aan het kind weleens lastiger zijn dan je vooraf had ingeschat.
Een gesprek met Liesbeth biedt dan uitkomst. Zij gaat in gesprek met jou als ouder/verzorger, maar uiteraard ook met het kind of kinderen. Zie het als een waardevolle en uitstekende aanvulling op aanwezige boekjes. Kinderen kunnen de vragen die zij hebben stellen, maar er zal ook hierop worden ingespeeld, vooraf. Het afscheid zal besproken worden met steeds de vraag hoe het kind hierover denkt of welke gevoelens dit bij hem/haar oproept. Dit levert vaak mooie gesprekken op, met als resultaat een goed begin van de rouwverwerking. Juist ook bij kinderen is dit enorm belangrijk. Wanneer het kind voor het eerst in aanraking komt met verlies door een overlijden, is deze juiste ondersteuning de basis voor de toekomst.
De gesprekken vinden veelal thuis plaats. In het eerste gesprek zal samen worden bepaald waar er ondersteuning nodig is, waar de 'hulpvraag' ligt. Samen met de ouders/verzorgers zal worden besproken hoe het vervolgtraject eruit zal zien.
Kosten voor de ondersteuning door verLieshulp kunnen ook worden voldaan door een uitvaartverzekeraar.
Uiteraard zal er eerst ook worden doorgenomen wat de te verwachten kosten zullen zijn.